Hooghuys van Gageldonk

Historie

Historie

Deze pagina heeft Flash en javascript nodig.

Download gratis de nieuwste Flash Player !

Download Adobe Flash Player

Van ouds was Gageldonk een allodiaal goed, waarvan de bezittingen lagen verspreid van Wouw tot Tilburg met concentraties in Princenhage en Roosendaal. Het was een vrije heerlijkheid, gelegen binnen de Baronie van Breda. Mogelijk om zich tegen de machtige heren van Breda te beschermen, zocht de heer van Gageldonk steun bij de hertog van Brabant, aan wie hij zijn goed opdroeg en het in leen terug ontving. Dat moet tegen het einde van de 12e eeuw zijn gebeurd. In de 13e eeuw werden het Roosendaalse en het Princenhaagse Gageldonk gescheiden.

We beperken ons nu verder tot het Princenhaagse Gageldonk, dat in 1312 voor het eerst werd vermeld. Peter van Zevenbergen uit het geslacht Van Strijen was toen heer van Gageldonk. In 1388 verpandde hertogin Johanna, die geld nodig had voor de Oorlog met Gelre, grote delen van haar bezit o.a. Gageldonk aan de heer van Breda. In de loop van de 15e eeuw wist deze vele van de Gageldonkse bezittingen binnen de Baronie te verwerven en tenslotte verkocht in 1459 Willem de Bye Gageldonk in Princenhage aan Jan IV, graaf van Nassau, heer van Breda, die het hem in leen teruggaf. Het goed telde toen nog ruim 100 ha. Door vererving bleven tenslotte slechts de Kleine Hoeve (het Hooghuis, de neerhoeve en de kapel) en de Grote Hoeve over. In het midden van de 16e eeuw werden ze weer in één hand verenigd, toen Jan van der Straten, gehuwd met Katharina de Bye, de Grote Hoeve erfde. Gageldonk werd verlaten kort na de ramp in 1573 en door koning Philips de II als bezit van Willem van Oranje-Nassau geconfisceerd. Begin de 17e eeuw huwde de erfdochter Van der Straten met Charles Hinckaert, de bouwer van de Vlaamse schuur. Vele eigenaren van Gageldonk in de 17e en 18e eeuw behoorden tot de Zuid-Nederlandse adel, in 1759 was dat het geslacht De Merode uit Westerlo, waar de heilige Dymphna werd vereerd. Uit die tijd dateert het Dymphnabeeldje boven de poort. Tenslotte erfde de hertog van Arenberg Gageldonk. De eigenaren woonden niet op Gageldonk, de twee boerenhoeven werden verpacht. In 1917 kocht pachter H. Rops de Kleine Hoeve van de erven Arenberg. Vanaf 1940 bewoonde J.Schalk als laatste boer Gageldonk, eerst als pachter en na de Tweede Wereldoorlog als eigenaar. Van hem kocht de gemeente Breda in 1972 het huis en de 10 ha grond voor stadsuitbreiding. Het gebouwencomplex met het ruime erf werd verhuurd aan de heren Van Raak, Bertram en Van Oosterhout,een kunstenaarscollectief. Wat later heeft de gemeente het huis doorverkocht aan mevrouw van Empel en de heer Van Gelder. Zij hebben huis en bijgebouwen in de jaren 1993/94 in overleg met de Rijksdienst gerestaureerd. D. van Elk, eigenaar sinds 1996, liet het exterieur ongemoeid, maar heeft het interieur verbouwd tot een zeer comfortabele buitenplaats, een oase van groen binnen een moderne stadswijk.

Historie



Online magazine door BlueBerry